شخصی پیشنهاد داده بابت انجام کارش مبلغ معینی بپردازد. ما فردی را یافتیم که با کمتر از آن نیز راضی بود و کار را به او واگذار کردیم و به دروغ به صاحب کار گفتیم که همان مبلغ پیشنهادی او را ج کرده ایم. آیا استفاده از ما به فاوت برای ما حرام است؟

باید مبلغ اضافه را به وی برگردانید. البته لازم نیست به او گفته شود که این مبلغ به چه عنوانی بوده و حتی می توان به اسم هدیه، این کار را انجام داد.

پاسخ دفاتر مراجع عظام تقلید نسبت به این سؤال، چنین است:[1]

حضرت آیت الله العظمی (مد ظله العالی):

در فرض سوال، استفاده شما از آن پول منوط به رضایت صاحبش است؛ لذا باید آن را - اگر چه با واسطه و یا واریز به حساب - به ایشان برگردانید؛ و لازم نیست مطلع شود که بابت چیست و نمی توانید به فقیر دهید.

حضرت آیت الله العظمی سیستانی (مد ظله العالی):

باید پول ایشان را به هر عنوان برگردانید هرچند به عنوان هدیه.

حضرت آیت الله العظمی شبیری زنجانی (مد ظله العالی):

باید پول را به هر نحوی - حتی با واسطه - به ایشان برگردانید.

حضرت آیت الله العظمی مکارم (مد ظله العالی):

باید او را پیدا کنید و حق او را به او بدهید.

حضرت آیت الله العظمی نوری همدانی(مد ظله العالی):

لازم است مبلغ آن را به صاحبش بازگردانید، ولی لازم نیست بگویید در ازای چیست، بلکه اگر به نیت ادای دین باشد گرچه در ظاهر به صورت هدیه باشد مانعی ندارد.

حضرت آیت الله هادوی تهرانی (دامت برکاته):

لازم است مبلغ، به صاحبش بازگردانده شود، ولی لازم نیست او بداند که این مبلغ در ازای چیست؛ بنابر این، اگر به ظاهر به صورت هدیه باشد، کافی است.


[1] - استفتا از دفاتر آیات عظام: ، سیستانی، شبیری زنجانی، مکارم ، نوری همدانی (مد ظلهم العالی) توسط سایت کوئست.

http://www.islamquest.net/fa/archive/question/fa58586